Mevduat faizi nasıl hesaplanır?
Vadeli mevduatta banka, parayı belirli bir gün sayısı için yıllık bir oranla değerlendirir. Faiz vade boyunca gün gün işler, ancak hesabınıza vade sonunda tek seferde geçer ve vade bitmeden anaparaya eklenmez. Bu yüzden tek bir vadenin faizi basit faizle hesaplanır. Bankanın ilan ettiği oran brüt, yani vergi öncesi orandır. Hesabınıza geçen net faiz, bankanın kesip vergi dairesine yatırdığı gelir vergisi stopajı düşüldükten sonra kalan tutardır.
Brüt faiz = anapara × yıllık brüt oran × gün ÷ 365
Stopaj = brüt faiz × stopaj oranı
Net faiz = brüt faiz − stopaj
Vade sonu tutarı = anapara + net faiz
Hesaplayıcı yılı 365 gün sayar ve tutarları kuruşa yuvarlar. Türk lirası mevduatta bu yaygın bir uygulamadır, ancak gün esası ve yuvarlama bankanın sözleşmesine bağlıdır; bankalar farklı bir esas uygulayabilir. Bankanızın vade sonu dökümüyle birkaç kuruşluk fark görürseniz nedeni genellikle budur. Faiz oranı alanına bilerek bir değer konmamıştır: oran bankaya, vadeye, tutara ve kampanyaya göre değiştiği için bankanızın size teklif ettiği yıllık brüt oranı girin.
Örnek hesap (varsayımsal oran)
Bu sayfadaki örneklerde yıllık brüt faiz oranı varsayımsal örnek oran olarak %40 alınmıştır. Bu güncel bir banka oranı değildir; yalnızca hesabın nasıl yapıldığını gösterir. 100.000 TL'yi 32 gün vadeli mevduata yatırdığınızı düşünelim:
- Brüt faiz: 100.000 × 0,4 × 32 ÷ 365 = 3.506,85 TL
- Stopaj (%17,5): 3.506,85 TL × 0,175 = 613,70 TL
- Net faiz: 3.506,85 TL − 613,70 TL = 2.893,15 TL
- Vade sonu tutarı: 102.893,15 TL
Bir yıllık net getiriyi görmek için iki ölçü kullanılır. Net yıllık faiz oranı, brüt oranın stopaj sonrası karşılığıdır: %40 × (1 − 0,175) = %33,00. Net yıllık efektif getiri ise mevduatı her vade sonunda faiziyle birlikte aynı oranla yenilediğinizi varsayar: (1 + net faiz ÷ anapara)365 ÷ gün − 1 ≈ %38,45. Hesaplayıcı ayrıca net faizin 30 günlük karşılığını gösterir; farklı vadeleri aylık bazda karşılaştırmak için kullanışlıdır.
Vadeye göre stopaj oranları
| Hesap ve vade | Stopaj oranı |
|---|---|
| Vadesiz, ihbarlı ve 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli | %17,5 |
| 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli | %15 |
| 1 yıldan uzun vadeli | %10 |
Kaynak: 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 09.07.2025, 32951); 2006/10731 sayılı BKK eki Karar m. 1/1-(d)-(2); GVK geçici 67; yürürlük 09.07.2025. Oranlar Gelir Vergisi Kanunu geçici 67. madde uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve değişebilir; değiştiğinde yürürlük tarihiyle birlikte güncellenir.
Bu oranlar yürürlük tarihinden itibaren açılan veya vadesi yenilenen hesaplara uygulanır; daha önce açılmış ve henüz yenilenmemiş bir hesapta açılış tarihindeki oran geçerlidir. Katılım bankalarının katılma hesaplarına ödenen kâr payları da aynı kararla aynı oranlara bağlanmıştır; ancak kâr payı önceden kesin olmadığı için hesaplayıcı orada yalnızca beklenen orana göre tahmin verir. Döviz tevdiat hesapları farklı kurallara tabidir; bu hesaplayıcı Türk lirası vadeli mevduat içindir.
Stopaj alanını boş bırakırsanız hesaplayıcı vadenin dilimine göre oranı kendisi seçer. Kararın dilimleri ay ve yılla tanımlıdır. 182–184 günlük ve 366 günlük vadenin hangi dilime girdiği açılış ve vade tarihlerine bağlı olduğundan bu vadelerde bankanızın uyguladığı stopaj oranını girmeniz istenir. Bankanız farklı bir oran uyguluyorsa alanı değiştirerek o oranla da hesaplayabilirsiniz.
32 gün mü, 92 gün mü?
Aşağıdaki tablo 100.000 TL için aynı varsayımsal %40 brüt oranla farklı vadeleri, her vadenin kendi stopaj oranıyla karşılaştırır:
| Vade (gün) | Stopaj | Brüt faiz | Net faiz | Vade sonu tutarı | Net yıllık efektif getiri |
|---|---|---|---|---|---|
| 32 | %17,5 | 3.506,85 TL | 2.893,15 TL | 102.893,15 TL | %38,45 |
| 92 | %17,5 | 10.082,19 TL | 8.317,81 TL | 108.317,81 TL | %37,30 |
| 181 | %17,5 | 19.835,62 TL | 16.364,39 TL | 116.364,39 TL | %35,75 |
| 365 | %15 | 40.000,00 TL | 34.000,00 TL | 134.000,00 TL | %34,00 |
| 400 | %10 | 43.835,62 TL | 39.452,06 TL | 139.452,06 TL | %35,45 |
Tek seferde bakıldığında uzun vade daha çok faiz öder, çünkü faiz gün sayısıyla orantılıdır. Kısa vadeli mevduatı her vade sonunda faiziyle birlikte yenilerseniz ise yıl içinde daha çok kez faiz üstüne faiz işler; bu yüzden aynı yıllık oranda 32 günlük vadenin efektif getirisi 92 günlükten yüksek çıkar. Bu üstünlük, yenileme günündeki oranın aynı kalmasına bağlıdır: oranlar düşerse uzun vade mevcut oranı vade boyunca korur, yükselirse kısa vade yeni orana daha erken geçer. 6 ayı ve 1 yılı aşan vadelerde stopaj oranı düştüğü için aynı brüt oranda uzun vadenin net yıllık oranı daha yüksektir.
Bileşik faizden farkı
Bu sayfa tek bir vadenin sonucunu verir. Birikiminizin birkaç yıl içinde nasıl büyüyeceğini, düzenli eklemeleri ve faizin anaparaya eklenme sıklığını görmek için bileşik faiz hesaplama sayfasını kullanabilirsiniz. O hesaplayıcı brüt büyümeyi gösterir; stopajı yaklaşık olarak hesaba katmak için yıllık oran yerine bu sayfadaki net yıllık faiz oranını girebilirsiniz. Farklı yatırımların toplam getirisini karşılaştırmak için ROI hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.
Nelere dikkat edilmeli?
- Sonuç nominaldir; enflasyon düşülmez. Pozitif bir net faiz, satın alma gücünün korunduğu anlamına gelmeyebilir.
- Vade dolmadan çekilen mevduatta faizin ödenip ödenmeyeceği ve hangi oranla ödeneceği bankanın sözleşmesine bağlıdır. Hesaplayıcı paranın vade sonuna kadar beklediğini varsayar.
- Hesap, oranın vade boyunca sabit olduğu vadeli mevduat içindir. Vadesiz hesaplarda ve bakiyeye göre günlük faiz işleyen hesaplarda faiz, bakiye ve oran değiştikçe değişir.
- Bu sayfa belirli bir bankayı veya ürünü önermez, vergi ve yatırım danışmanlığı değildir.
