Altın hesaplama nasıl yapılır?
Bir altın ürününün değeri iki bilgiye dayanır: ürünün içerdiği saf altın miktarı ve saf altının gram fiyatı. Saf altın miktarı, ürünün ağırlığının saflık oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Saflık oranı milyem cinsinden verilir: 916,6 milyem, her 1.000 birimin 916,6 biriminin altın olduğu anlamına gelir.
Saf altın (g) = ağırlık (g) × milyem ÷ 1000
Teorik değer = saf altın (g) × saf altın gram fiyatı
Cumhuriyet altınlarında ağırlık Darphane tarafından sabitlenmiştir; bu yüzden hesaplayıcıda yalnızca adet girmeniz yeterlidir. 14, 18 ve 22 ayar altınlarda ise ağırlık ürüne göre değiştiği için gram cinsinden miktar girersiniz.
Gram altın fiyatı ve saflık
Bankalar ve kuyumcular genellikle 24 ayar "gram altın" fiyatı ilan eder. Bu ürünlerin saflığı çoğunlukla 995 milyemdir; Darphane de Cumhuriyet altını üretimi için 995/1000 saflıkta 24 ayar standart külçe kabul eder. 995 milyemlik 1 gram altında 0,995 gram saf altın bulunduğundan, saf altının gram fiyatı ≈ gram altın fiyatı ÷ 0,995 olur. Formda "Girdiğiniz fiyatın saflığı" alanı bu dönüşümü yapar; elinizdeki fiyat zaten saf (1000 milyem) altın içinse ikinci seçeneği kullanın.
Örnek hesaplar
Gram altın (995) fiyatının 4.000 TL olduğunu varsayalım; saf altın gram fiyatı ≈ 4.020,10 TL olur.
- 1 ziynet çeyrek: 1,754 × 0,9166 = 1,6077 g saf altın → ≈ 6.463,18 TL
- 1 ziynet yarım: 3,2154 g saf altın → ≈ 12.926,36 TL
- 1 tam (ziynet birlik): 6,4309 g saf altın → ≈ 25.852,73 TL
- 1 Ata (sikke birlik): 6,6142 g saf altın → ≈ 26.589,69 TL
- 10 gram 18 ayar: 10 × 0,750 = 7,5 g saf altın → ≈ 30.150,75 TL
Ayarlara göre saflık
| Ayar | Milyem | 1 gramdaki saf altın |
|---|---|---|
| 24 ayar gram altın (995 milyem) | 995 | 0,995 g |
| 22 ayar altın | 916 | 0,916 g |
| 18 ayar altın | 750 | 0,75 g |
| 14 ayar altın | 585 | 0,585 g |
Kaynak: 14, 18 ve 22 ayar için British Hallmarking Council, Guidance on Fineness Description (s. 2); 24 ayar gram altın için Darphane, Sorularla Cumhuriyet Altını (Soru 13).
Birden çok altını toplu hesaplama
Elinizdeki altınlar farklı türdense her birini ayrı satıra yazın. Sikke ve ziynet altınlarda adet, bilezik ve ayar altınlarda gram girersiniz. Hesaplayıcı en fazla 5 satırı toplar; miktarı boş bırakılan satırlar hesaba katılmaz. Sonuçta toplam ağırlık, toplam saf altın ve teorik değer görünür; tablo her satırın payını ayrı gösterir. Aşağıdaki örnek, gram altın (995) fiyatının ₺4.000,00 olduğu varsayımıyla hesaplanmıştır.
| Ürün | Miktar | Saf altın | Teorik değer |
|---|---|---|---|
| Çeyrek altın (ziynet) | 2 adet | 3,2154 g | ₺12.926,36 |
| Tam altın (ziynet birlik) | 1 adet | 6,4309 g | ₺25.852,73 |
| 22 ayar altın (gram) | 20 g | 18,32 g | ₺73.648,24 |
| Toplam | 30,524 g brüt | 27,9663 g | ₺112.427,33 |
Toplam saf altın, satırların saf altınlarının toplamıdır; farklı ayardaki ürünleri brüt ağırlıkla toplamak yanlış sonuç verir. Örnekte brüt ağırlık 30,524 g, saf altın ise 27,9663 g olur.
İşçilikli değer nasıl hesaplanır?
Kuyumcu satış fiyatına genellikle işçilik eklenir. Formdaki isteğe bağlı işçilik alanına iki şekilde değer girebilirsiniz:
- Gram başına tutar: tutar, ürünlerin toplam brüt ağırlığıyla çarpılır. Yukarıdaki örnekte gram başına ₺150,00 işçilik varsayılırsa işçilik 30,524 g × ₺150,00 = ₺4.578,60, işçilikli değer ₺117.005,93 olur.
- Teorik değerin yüzdesi: yüzde, teorik değerin üzerine eklenir. Aynı örnekte %8 işçilik ₺8.994,19 eder; işçilikli değer ₺121.421,52 olur.
İşçilik tutarları yalnızca hesap örneğidir; piyasadaki işçilik oranı ürüne ve işletmeye göre değişir. Sonuçta teorik değer ile işçilikli değer ayrı satırlarda gösterilir; böylece ödediğiniz bedelin ne kadarının saf altına, ne kadarının işçiliğe ait olduğunu görürsünüz. İşçilik eklemek için gram fiyatını da girmeniz gerekir.
Türk lirası veya euro ile hesaplama
Para birimi alanında Türk lirası veya euro seçebilirsiniz. Seçim yalnızca tutarların birimini belirler; hesaplayıcı kur dönüşümü yapmaz. Euro seçtiğinizde gram fiyatını ve gram başına işçiliği euro olarak girin. Otomatik fiyat açıksa yalnızca Türk lirası hesabında kullanılır; euro hesabında fiyat alanını boş bırakırsanız sonuç yalnızca saf altın miktarını gösterir.
Hesaplanan değer neden kuyumcu fiyatından farklı?
Hesaplayıcının verdiği sonuç teorik saf altın karşılığıdır. Kuyumcuların satış fiyatı buna işçilik, makas (alış ile satış arasındaki fark) ve vergileri ekler; bozdururken alınan fiyat ise genellikle saf altın değerinin altında kalır. İşçilik alanı yalnızca girdiğiniz işçiliği ekler; makas ve vergi yine dahil değildir. Bu sayfa bir fiyat teklifi vermez. Gerçek alım veya satımdan önce işletmenin güncel fiyatını sorun ve teklifleri saf altın gramı başına karşılaştırın.
Fiyatı ve ürünü aynı birimde karşılaştırma
Bir kuyumcunun çeyrek altın için verdiği toplam satış fiyatını gram fiyatı alanına yazmayın. Bu alan bir gram altının fiyatını bekler; ürünün toplam fiyatını değil. Örneğin 10.000 TL'lik bir ürün teklifini karşılaştırmak için önce hesaplayıcıda ürünün saf gram miktarını bulun. Teklif bedelini bu saf gram miktarına bölerek saf gram başına ödenen bedeli hesaplayabilirsiniz. İki teklifin aynı ürün, aynı adet ve aynı işlem yönü için verildiğini kontrol edin. Alış ve bozdurma tekliflerini birbirine eşitlemeyin.
Otomatik fiyat
Gram fiyatı alanını boş bırakırsanız ve otomatik fiyat açıksa, hesaplayıcı vadeli altın (COMEX GC=F) verisini TCMB'nin USD döviz alış kuruyla çarparak teorik saf altın gram fiyatını kullanır. Vadeli kontrat fiyatı spot fiyat ya da kuyumcu fiyatı değildir; kullanılan verinin zamanı ve kur bülteni sonuç kutusunun üstünde gösterilir. Otomatik fiyat kapalıysa gram fiyatını kendiniz girersiniz.
