BES devlet katkısı nedir?
Bireysel emeklilik sisteminde (BES) devlet, katılımcının ödediği katkı paylarının bir bölümünü ayrıca hesabına yatırır. Bu tutara devlet katkısı denir. Devlet katkısı, katkı payınıza eklenmez; ayrı bir devlet katkısı hesabında izlenir ve fonlara yatırılarak değerlendirilir. Hesaplanan tutarın ne kadarının size ait olacağı, sözleşmenin sistemde kalma süresine ve çıkış şekline bağlıdır.
1 Ocak 2026 tarihinden itibaren devlet katkısı oranı Türk lirası cinsinden yapılan katkı payları için %20'dir. Oran, 7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 10811 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla %30'dan %20'ye indirilmiştir (EY sirküleri). Kararın kapsamı, işveren tarafından ödenenler hariç, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı katılımcılar ile 5901 sayılı Kanun'un 28. maddesi kapsamındaki katılımcılar adına ödenen katkı paylarıdır.
Nasıl hesaplanır?
Devlet katkısı = min(yıllık katkı payı; yıllık limit) × oran
Devlet Katkısı Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre bir takvim yılında devlet katkısı hesabına esas alınan katkı paylarının toplamı, o yıl için belirlenen yıllık toplam brüt asgari ücret tutarını aşamaz. 2026 yılı için brüt asgari ücret ₺33.030,00 olduğundan yıllık limit ₺33.030,00 × 12 = ₺396.360,00'dir; bu limite karşılık gelen azami devlet katkısı yılda ₺79.272,00'dir (ÇSGB asgari ücret tablosu).
Örnekler
- Aylık 5.000 TL katkı payı: yıllık ₺60.000,00 katkı payı limitin altında kaldığı için tamamı esas alınır; devlet katkısı ₺12.000,00 (ayda ortalama ₺1.000,00).
- Aylık 40.000 TL katkı payı: yıllık ₺480.000,00 katkı payının yalnızca ₺396.360,00 tutarındaki kısmı esas alınır; devlet katkısı ₺79.272,00'dir. Limiti aşan ₺83.640,00, bu yıl devlet katkısına esas alınmayan ama kaybolmayan katkı payıdır: sonraki yıllara devreder, sonraki yılın ilk gününde katkı payı olarak değerlendirilir ve o yılın limitinden önce düşülerek devlet katkısı hesaplanır. Çok yıllı etkisini BES hesaplama sayfasında görebilirsiniz.
Devlet katkısına hak kazanma oranları
Hesaplanan devlet katkısının tamamı hemen sizin olmaz. Devlet Katkısı Yönetmeliği'nin 15. maddesine göre 1 Ocak 2013'ten sonra sözleşmenin sistemde geçirdiği süreye göre devlet katkısı hesabındaki tutarın (getirisiyle birlikte) şu kadarına hak kazanılır:
| Sistemde geçen süre | Hak edilen oran |
|---|---|
| 3 yıldan az | %0 |
| 3 yıldan 6 yıla kadar | %15 |
| 6 yıldan 10 yıla kadar | %35 |
| 10 yıl ve daha fazla | %60 |
| Emeklilik hakkının kullanılması, vefat veya maluliyet | %100 |
Hak kazanılmayan kısım, sözleşme sonlandırıldığında genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere iade edilir; kendi katkı paylarınız ve onların getirisi size ödenir. 1 Ocak 2013'ten önce sisteme girmiş ve 1 Ocak 2016'da sözleşmesi yürürlükte olan katılımcılar için, o tarihte sistemde geçirilen süreye göre hak ediş süresine bir defaya mahsus bir ila üç yıl eklenmiştir (Yönetmelik geçici madde 1). Bu sayfadaki hesaplayıcı yalnızca 2013 sonrası kuralı gösterir.
Sistemden ayrılmayı düşünüyorsanız, bugünkü bakiyelerinizle hak edeceğiniz devlet katkısını, getiri üzerinden kesilecek stopajı ve elinize geçecek net tutarı BES iptal ve hak ediş hesaplama sayfasında görebilirsiniz.
Nelere dikkat edilmeli?
- Oran Cumhurbaşkanı Kararıyla değişebilir; geçmişte %25 ve %30 olarak uygulanmıştır. Sayfadaki değerler yukarıdaki kaynaklara ve yürürlük tarihine göredir; güncel oranı BES şirketinizden veya Emeklilik Gözetim Merkezi'nden de kontrol edin.
- Limit her takvim yılı için ayrıdır ve yıllık asgari ücrete göre değişir. Kullanılmayan limit sonraki yıla aktarılmaz; ancak limiti aşan katkı payı devreden katkı payı olarak sonraki yıllarda dikkate alınır (Yönetmelik m. 7). Kurul, devir uygulamasına sınırlama getirmeye yetkilidir.
- İşveren tarafından ödenen katkı payları için bu oran uygulanmaz.
- Hesaplayıcı yalnızca devlet katkısı tutarını gösterir; fon getirisi, yönetim giderleri ve vergi içermez. Birikim tahmini için BES hesaplama sayfasını kullanın.
- Bu sayfa yatırım, vergi veya sigorta danışmanlığı değildir.
Kaynaklar: ÇSGB, 2026 asgari ücret; Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 31.12.2022, 32060 5. mükerrer) m. 8, 11 ve 15; EY, Sosyal Güvenlikte Gündem Sirküler 2026/3 (10811 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı).
