"Cumhuriyet altını" neyi kapsar?
Darphane'ye göre Cumhuriyet altınları, standartları Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla belirlenmiş, para yerine geçebilen ve yalnızca Darphane tarafından üretilebilen altınlardır. Sikke ve ziynet olmak üzere iki grupta, beşlik, ikibuçukluk, birlik, yarımlık ve çeyreklik olmak üzere beşer çeşitten toplam on farklı çap ve ağırlıkta üretilirler. Dolayısıyla "Cumhuriyet altını kaç gram" sorusunun tek bir cevabı yoktur; ağırlık ürüne göre değişir.
Ziynet ve sikke ağırlıkları
Birlik boyda ziynet altın 7,016 gram, sikke altın 7,216 gramdır. Diğer boyların ağırlıkları bu değerlere göre belirlenir: çeyrek ziynet 1,754 g, çeyrek sikke 1,804 g; yarım ziynet 3,508 g, yarım sikke 3,608 g; ikibuçukluk ziynet 17,540 g, ikibuçukluk sikke 18,040 g; beşlik ziynet 35,080 g, beşlik sikke 36,080 gramdır. Hepsi 22 ayardır.
Halk arasında "Cumhuriyet altını" çoğu zaman tek bir ürün için de kullanılır. Darphane'ye göre halk arasında Ata lirası denen altın 7,216 gramlık birlik sikke altındır. Bu sayfadaki hesaplayıcıda varsayılan olarak bu ürün seçilidir; listeden diğer Cumhuriyet altınlarını seçebilirsiniz.
Ziynet ve sikke neden farklı?
Darphane'nin açıklamasına göre sikke altınların çapı daha küçük, kalınlığı ve ağırlığı daha fazladır. Ayar ve kalite iki grupta aynıdır. Görünüm de farklıdır: sikkede "Türkiye Cumhuriyeti" yazısı, 1923 rakamı, Atatürk'ün resmi ve "Hakimiyet Milletindir" ibaresi bulunur, kenar tırtılı düzdür; ziynette kaligrafik yazı, basım tarihi, Atatürk'ün resmi ve yıldız süslemeleri bulunur, kenarı eğik tırtıllıdır.
Saf altın içeriği ve örnek hesap
Her ürünün saf altın içeriği ağırlık × 0,9166 ile bulunur; değerler aşağıdaki tabloda yer alır. Örneğin 24 ayar gram altın fiyatı 4.000 TL iken (saf gram ≈ 4.020,10 TL) bir birlik sikkenin teorik değeri 6,6141856 × 4.020,10 ≈ 26.589,69 TL, bir birlik ziynetinki yaklaşık 25.852,73 TL olur. Hesaplanan değer işçilik, makas ve vergi içermez.
Basım tarihi değeri etkiler mi?
Darphane'ye göre yeni tarihli ve eski tarihli Cumhuriyet altınlarının ayarı, ağırlığı ve kalitesi aynı standarttadır; basım tarihi dışında fark yoktur. Ziynet altınlarda tarih takvim yılı başında, sikke altınlarda her yıl 29 Ekim'de değişir. Altın içeriği aynı olduğu için teorik değer de aynıdır; piyasadaki fiyat farkları satıcıya ve talebe bağlıdır.
Tüm Cumhuriyet altınlarının ağırlıkları
| Ürün | Ağırlık | Saf altın |
|---|---|---|
| Ziynet grubu | ||
| Çeyrek altın (ziynet) | 1,754 g | 1,6077 g |
| Yarım altın (ziynet) | 3,508 g | 3,2154 g |
| Tam altın (ziynet birlik) | 7,016 g | 6,4309 g |
| İkibuçukluk altın (ziynet) | 17,54 g | 16,0772 g |
| Beşlik altın (ziynet) | 35,08 g | 32,1543 g |
| Sikke grubu | ||
| Çeyrek altın (sikke) | 1,804 g | 1,6535 g |
| Yarım altın (sikke) | 3,608 g | 3,3071 g |
| Ata altını (sikke birlik) | 7,216 g | 6,6142 g |
| İkibuçukluk altın (sikke) | 18,04 g | 16,5355 g |
| Beşlik altın (sikke) | 36,08 g | 33,0709 g |
Kaynak: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Sorularla Cumhuriyet Altını (Soru 3 ve 5); 916,6 milyem: Darphane Reşad Altın lansmanı. Saf altın = ağırlık × 916,6 ÷ 1000.
Adet ile gramı karıştırmayın
Formdaki miktar, seçilen Cumhuriyet altını için adettir. Örneğin iki tam altın hesabında miktara 2 yazılır; ürünün gram ağırlığı ayrıca miktar olarak girilmez. Ürünü değiştirdiğinizde aynı adet farklı brüt ve saf altın miktarına karşılık gelir. Sonuçta ürün adını, miktarı ve saf gram toplamını birlikte kontrol edin. Ziynet ve sikke seçimini faturadaki ürün tanımıyla eşleştirmek, yalnızca günlük dilde kullanılan isimden hareket ederek yanlış ürünü hesaplama riskini azaltır.
Değer nasıl hesaplanır?
Hesaplayıcı önce seçtiğiniz adetteki saf altın miktarını bulur (ağırlık × 916,6 ÷ 1000), sonra bunu saf altın gram fiyatıyla çarpar. Bankaların ve kuyumcuların ilan ettiği "gram altın" fiyatı genellikle 24 ayar (995 milyem) altın içindir; bu nedenle formda fiyatın saflığını seçebilirsiniz. 995 seçildiğinde saf altın gram fiyatı, girdiğiniz fiyat ÷ 0,995 olarak hesaplanır.
Sonuç teorik saf altın karşılığıdır. Kuyumcuların satış fiyatına işçilik, makas ve vergiler eklenir; bozdururken alınan fiyat da işletmeye göre değişir. Bu yüzden hesaplanan değer bir alış ya da satış teklifi değildir.