Döviz hesaplama nasıl yapılır?
Bir dövizin TL karşılığı, tutarın kurla çarpılmasıyla bulunur; TL tutarın dövize karşılığı ise kura bölünerek hesaplanır. Kur, 1 birim dövizin kaç TL ettiğini gösterir. Hesaplayıcı iki yönde de çalışır: tutarı döviz cinsinden ya da TL cinsinden girebilirsiniz.
Dövizin TL karşılığı = döviz tutarı × kur
TL'nin döviz karşılığı = TL tutarı ÷ kur
Örneğin döviz kuru 41,25 TL iken 100 döviz, 100 × 41,25 = 4.125,00 TL eder; 4.125 TL ise 4.125 ÷ 41,25 = 100 döviz yapar. Bu rakamlar yalnızca örnektir, güncel kur değildir.
Alış kuru mu, satış kuru mu?
Kurlar iki yönlüdür. Döviz alırken satış kuru, yani kurum size dövizi hangi fiyattan satıyorsa o kur uygulanır. Dövizi bozdururken alış kuru, yani kurumun sizden dövizi hangi fiyattan satın aldığı uygulanır. Satış kuru alış kurundan yüksektir; aradaki farka makas denir. Hesaplayıcı "Döviz alacağım" seçildiğinde satış, "Döviz bozduracağım" seçildiğinde alış kurunu kullanır.
Döviz kuru ile efektif kur arasındaki fark
TCMB iki tür kur yayımlar. Döviz kuru (forex), banka hesapları arasındaki havale ve elektronik işlemler içindir. Efektif kur (banknot), nakit para alım satımı içindir ve genellikle daha geniş bir alış-satış farkına sahiptir. TCMB bazı dövizler için efektif kur belirlemez; böyle bir döviz seçildiğinde efektif seçeneği için sonuç verilmez ve kuru kendiniz girmeniz istenir.
TCMB gösterge kurları
Otomatik kur açıkken ve kur alanı boş bırakıldığında hesaplayıcı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın gösterge niteliğindeki kurlarını kullanır. TCMB'ye göre bu kurlar iş günlerinde saat 15.30'da belirlenir ve ilan edilir; resmî tatil, hafta sonu ve yarım gün çalışılan günlerde belirlenmez. Bu yüzden hafta sonu ve tatillerde son iş gününün bülteni gösterilir; sonuç kutusunun üstünde bülten tarihi yazar. Beklenen bülten henüz yayımlanmadıysa ya da TCMB'ye ulaşılamıyorsa bu durum ayrıca belirtilir.
Gösterge kurlar bir fiyat teklifi değildir. Bankalar, döviz büroları ve kuyumcular kendi kurlarını uygular ve genellikle masraf ekler. Gerçek bir işlemden önce işlem yapacağınız kurumun güncel kurunu öğrenin ve kur alanına girerek hesaplayın.
Birimi 100 olan dövizler
TCMB bülteninde bazı dövizlerin kuru 100 birim için verilir; örneğin Japon yeni. Hesaplayıcı bu kurları 1 birim için kura çevirir, böylece tutarı doğrudan yen cinsinden girebilirsiniz.
Makasın işlem sonucuna etkisi
Örnek bir kurumun alış kuru 40 TL, satış kuru 42 TL olsun. 100 birim döviz almak için 4.200 TL gerekir; aynı dövizi kurlar değişmeden hemen bozdurursanız 4.000 TL alırsınız. Aradaki 200 TL, bu örnekte alış-satış farkından doğar. Tek bir kurla hem alma hem bozdurma işlemini hesaplamak bu farkı gizler. Bu araçta iki işlemi ayrı ayrı hesaplayıp sonuçlarını karşılaştırabilirsiniz. Belirtilen rakamlar gerçek piyasa verisi veya bir kurumun teklifi değildir.
Masraf ve yuvarlama
Hesaplayıcıya girdiğiniz kurdan ayrı tahsil edilen sabit havale masrafı, komisyon veya vergi sonuçta yer almaz. Kurumun toplam tahsilatını karşılaştırırken bu tutarları da ekleyin. Örneğin hesaplanan döviz alım maliyeti 4.200 TL ve ayrıca 50 TL masraf varsa bütçenizden çıkan toplam 4.250 TL olur. Sonuçlar okunabilir biçimde yuvarlanır; çok küçük tutarlarda görüntülenen kuru yeniden çarpmak birkaç kuruş fark üretebilir. İşlem dekontundaki hassasiyet ve kurumun yuvarlama yöntemi esas alınmalıdır.
Birden fazla dövizi karşılaştırma
Döviz türünü değiştirdiğinizde manuel kuru da seçilen para birimine göre güncelleyin. Aynı sayı bütün dövizler için geçerli değildir. Örneğin 100 birim A dövizi 30 TL birim kurla 3.000 TL; 100 birim B dövizi 50 TL kurla 5.000 TL eder. Birim sayıları aynı olsa da TL değerleri farklıdır. Ters yönde 3.000 TL, ilk kurla 100 birim; ikinci kurla 60 birim alır. Bu örnek, tutar birimini doğru seçmenin neden önemli olduğunu gösterir.
Başka bir dövize geçerken doğrudan bir çapraz kur yerine önce her iki dövizin TL karşılığını karşılaştırabilirsiniz. Ancak iki gerçek işlemde iki ayrı alış-satış farkı ve masraf oluşabilir. Bu sayfa tek seferde bir döviz ile TL arasında dönüşüm yapar. Karşılaştırmayı tamamlamak için ilk hesapta bozdurma, ikinci hesapta alım yönünü seçerek ayrı sonuçlar üretin. Aynı tarih ve aynı kurumun teklifleriyle çalışmak, farklı kaynak veya zamanlardan gelen kurların etkisini azaltır.
Diğer döviz hesaplayıcıları
Sık kullanılan iki döviz için ayrı sayfalar da vardır: dolar hesaplama ve euro hesaplama. Altın değerini TL olarak görmek için altın hesaplama sayfasını kullanabilirsiniz.
