Hisse kârı nasıl hesaplanır?
Bir alım-satım işleminin kârı, satıştan elinize geçen tutardan pozisyonun size toplam maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur. İki kalem kolayca unutulur: alışta ödediğiniz komisyon maliyete dahildir, satışta ödediğiniz komisyon ise elinize geçen tutarı azaltır. Yalnızca fiyata bakınca kârlı görünen bir işlem, iki komisyon hesaba katıldığında özellikle küçük tutarlarda zarara dönebilir.
Toplam maliyet = adet × alış fiyatı + alış komisyonu
Net hasılat = adet × satış fiyatı − satış komisyonu
Vergi öncesi kâr = net hasılat − toplam maliyet
Net kâr = vergi öncesi kâr − vergi (yalnızca kazanç varsa)
Maliyete göre getiri, net kârın toplam maliyete oranıdır. Başabaş satış fiyatı, işlemin maliyetini ve iki komisyonu tam olarak karşıladığı fiyattır: (adet × alış fiyatı + alış komisyonu + satış komisyonu) ÷ adet. Hesaplayıcıdaki para birimi yalnızca tutarların birimidir; kur dönüşümü yapılmaz.
Örnek hesap
100 lot hisseyi 50 TL'den 5 TL komisyonla alıp daha sonra 65 TL'den yine 5 TL komisyonla sattığınızı düşünelim:
- Toplam maliyet: 100 × 50 + 5 = 5.005 TL
- Net hasılat: 100 × 65 − 5 = 6.495 TL
- Vergi öncesi kâr: 6.495 − 5.005 = 1.490 TL; maliyete göre getiri %29,77
- Başabaş satış fiyatı: (5.000 + 5 + 5) ÷ 100 = 50,10 TL
Kazanca %15 vergi uygulanacaksa vergi 223,50 TL, net kâr 1.266,50 TL ve getiri %25,30 olur. Aynı hisseyi 45 TL'den satarsanız net hasılat 4.495 TL'dir ve sonuç −510 TL, yani maliyetin −%10,19'u kadar zarardır. Zararda vergi hesaplanmaz.
Komisyon ve başabaş fiyatı
Başabaş fiyatı, yalnızca paranızı geri almak için fiyatın ne kadar yükselmesi gerektiğini gösterir. Sabit tutarlı komisyonda etki işlem büyüdükçe küçülür: 50 TL'den 100 lotluk işlemde 5'er TL'lik iki komisyon hisse başına yalnızca 0,10 TL eklerken, 10 lotluk işlemde hisse başına 1,00 TL ekler. Aracı kurumunuz komisyonu yüzde olarak alıyorsa, işlem için ödediğiniz komisyonu tutar olarak hesaplayıp girin. Komisyona eklenen BSMV gibi kalemleri de aynı tutara dahil edebilirsiniz.
Birden fazla alım
Pozisyonu farklı fiyatlardan birkaç adımda oluşturduysanız alış fiyatı olarak hisse başına ortalama maliyetinizi kullanın. Ortalama maliyet hesaplayıcısı bunu her alım ve satıştan hesaplar; ortalama düşürme hesaplayıcısı ise ek bir alımın ortalamayı nasıl değiştireceğini gösterir. Elde tuttuğunuz süre boyunca temettü aldıysanız ROI hesaplayıcısı bu geliri de sonuca ekler.
Vergi alanı hakkında
Vergi oranı kârın basit bir yüzdesi olarak uygulanır. Gerçek kurallar daha ayrıntılıdır: hisse senedi, yatırım fonu ve yabancı hisse kazançlarında stopaj oranları ve beyan yükümlülükleri farklıdır, bazı durumlarda zararlar kazançlardan düşülebilir ve oranlar zaman içinde değişir. Vergi alanını yalnızca kabaca bir tahmin için kullanın; kendi durumunuzu aracı kurum ekstrelerinizden, Gelir İdaresi Başkanlığı rehberlerinden veya bir mali müşavirden kontrol edin.
Sonuca dahil olmayanlar
- Kur farkı: hisseyi yabancı para birimiyle aldıysanız alış ile satış arasındaki kur değişimi hesaba katılmaz.
- Elde tutma süresince alınan temettüler.
- Enflasyon; kâr nominaldir. Uzun süre tutulan bir hissede satın alma gücündeki değişimi görmek için sonucu aynı dönemin enflasyonuyla karşılaştırın.
- Bu sayfa herhangi bir menkul kıymetin alınmasını veya satılmasını önermez; yatırım veya vergi danışmanlığı değildir.
