Çeyrek altın kaç gram ve kaç ayar?
Darphane'nin ağırlık tablosuna göre ziynet çeyrek altın 1,754 gram, sikke çeyrek altın 1,804 gram ağırlığındadır. İkisi de 22 ayardır; Darphane bu saflığı 916,6 milyem olarak ifade eder. Günlük dilde "çeyrek altın" denince genellikle ziynet grubundaki çeyrek kastedilir. Sikke çeyrek daha küçük çaplı ama daha kalın ve 0,05 gram daha ağırdır.
Çeyrek altında kaç gram saf altın var?
Saf altın miktarı, ağırlığın 916,6 milyemle çarpılmasıyla bulunur:
- Ziynet çeyrek: 1,754 × 0,9166 ≈ 1,6077 gram saf altın
- Sikke çeyrek: 1,804 × 0,9166 ≈ 1,6535 gram saf altın
Yani bir ziynet çeyrekte, 24 ayar 1 gramlık bir külçenin yaklaşık 1,6 katı kadar altın bulunur. Bu oran çeyreğin değerini gram altın fiyatıyla karşılaştırırken işinize yarar.
Örnek: çeyrek altının teorik değeri
24 ayar (995 milyem) gram altın fiyatının 4.000 TL olduğunu varsayalım. Saf altının gram fiyatı 4.000 ÷ 0,995 ≈ 4.020,10 TL olur. Bir ziynet çeyrekteki 1,6077164 gram saf altının teorik değeri 1,6077164 × 4.020,10 ≈ 6.463,18 TL eder. Aynı fiyatla bir sikke çeyreğin teorik değeri yaklaşık 6.647,42 TL'dir. Yukarıdaki hesaplayıcıya kendi gram fiyatınızı ve adedi girerek aynı hesabı yapabilirsiniz.
Çeyrek, yarım ve tam arasındaki ilişki
Ziynet grubunda ağırlıklar tam olarak katlar halinde ilerler: iki çeyrek bir yarım (2 × 1,754 = 3,508 g), dört çeyrek bir tam (4 × 1,754 = 7,016 g) eder. Sikke grubunda da aynı oran vardır (1,804 g, 3,608 g, 7,216 g). Bununla birlikte satış fiyatları işçilik ve makas nedeniyle her zaman tam katlar halinde olmayabilir; küçük ürünlerde işçilik payı gram başına daha yüksek olabilir.
Çeyrek altın alırken nelere dikkat edilir?
Cumhuriyet altınlarını yalnızca Darphane üretir; ağırlık ve ayar standarttır. Bu nedenle aynı gruptaki iki çeyreğin altın içeriği aynıdır. Fiyat farkı genellikle işçilik, makas ve satıcının fiyat politikasından kaynaklanır. Alım yaparken ziynet mi sikke mi olduğunu, faturada yazan ürün adını ve ağırlığı kontrol etmek, iki teklifi karşılaştırmayı kolaylaştırır. Bozdururken ise işletmeler çoğunlukla altın içeriğine göre fiyat verir.
Tüm Cumhuriyet altınlarının ağırlıkları
| Ürün | Ağırlık | Saf altın |
|---|---|---|
| Ziynet grubu | ||
| Çeyrek altın (ziynet) | 1,754 g | 1,6077 g |
| Yarım altın (ziynet) | 3,508 g | 3,2154 g |
| Tam altın (ziynet birlik) | 7,016 g | 6,4309 g |
| İkibuçukluk altın (ziynet) | 17,54 g | 16,0772 g |
| Beşlik altın (ziynet) | 35,08 g | 32,1543 g |
| Sikke grubu | ||
| Çeyrek altın (sikke) | 1,804 g | 1,6535 g |
| Yarım altın (sikke) | 3,608 g | 3,3071 g |
| Ata altını (sikke birlik) | 7,216 g | 6,6142 g |
| İkibuçukluk altın (sikke) | 18,04 g | 16,5355 g |
| Beşlik altın (sikke) | 36,08 g | 33,0709 g |
Kaynak: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Sorularla Cumhuriyet Altını (Soru 3 ve 5); 916,6 milyem: Darphane Reşad Altın lansmanı. Saf altın = ağırlık × 916,6 ÷ 1000.
Adet ile gramı karıştırmayın
Formdaki miktar, seçilen Cumhuriyet altını için adettir. Örneğin iki tam altın hesabında miktara 2 yazılır; ürünün gram ağırlığı ayrıca miktar olarak girilmez. Ürünü değiştirdiğinizde aynı adet farklı brüt ve saf altın miktarına karşılık gelir. Sonuçta ürün adını, miktarı ve saf gram toplamını birlikte kontrol edin. Ziynet ve sikke seçimini faturadaki ürün tanımıyla eşleştirmek, yalnızca günlük dilde kullanılan isimden hareket ederek yanlış ürünü hesaplama riskini azaltır.
Değer nasıl hesaplanır?
Hesaplayıcı önce seçtiğiniz adetteki saf altın miktarını bulur (ağırlık × 916,6 ÷ 1000), sonra bunu saf altın gram fiyatıyla çarpar. Bankaların ve kuyumcuların ilan ettiği "gram altın" fiyatı genellikle 24 ayar (995 milyem) altın içindir; bu nedenle formda fiyatın saflığını seçebilirsiniz. 995 seçildiğinde saf altın gram fiyatı, girdiğiniz fiyat ÷ 0,995 olarak hesaplanır.
Sonuç teorik saf altın karşılığıdır. Kuyumcuların satış fiyatına işçilik, makas ve vergiler eklenir; bozdururken alınan fiyat da işletmeye göre değişir. Bu yüzden hesaplanan değer bir alış ya da satış teklifi değildir.
