BES birikimi nasıl hesaplanır?
Bireysel emeklilik birikimi üç parçadan oluşur: kendi ödediğiniz katkı payları, devletin yatırdığı devlet katkısı ve bu ikisinin fonlarda elde ettiği getiri. Hesaplayıcı, aylık katkı payınızı ve süreyi ay ay işler; katkı payı ve devlet katkısını iki ayrı hesapta izler, her ay getiriyi ekler ve çıkış şekline göre hak ettiğiniz toplamı gösterir.
Aylık getiri = (1 + yıllık getiri)1/12 − 1
Devlet katkısı (aylık) = devlet katkısına esas katkı payı × %20
Devlet katkısı oranı 1 Ocak 2026 itibarıyla %20'dir (EY sirküleri: 10811 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Bir takvim yılında devlet katkısına esas alınan katkı payları toplamı yıllık toplam brüt asgari ücreti aşamaz; 2026 için bu limit ₺33.030,00 × 12 = ₺396.360,00'dir. Aylık katkı payınız ₺33.030,00'yi aşarsa aşan kısım kaybolmaz: devreden katkı payı olarak ayrı izlenir, sonraki yılın ilk gününde katkı payı gibi değerlendirilir ve o yılın limitinden önce düşülerek devlet katkısı hesaplanır (Devlet Katkısı Yönetmeliği m. 7). Devreden tutar katılımcı hesabına ikinci kez eklenmez; yalnızca devlet katkısına esas tutar olarak izlenir. Dönem sonunda hâlâ devreden tutar kalmışsa o tutar için devlet katkısı hesaplanmamıştır; sonuç satırı ve yıllık tablo bunu gösterir.
Örnek hesap
Aylık 3.000 TL katkı payını yıllık %30 varsayılan getiriyle değerlendirdiğinizi düşünelim (getiri varsayımdır, tahmin değildir):
- 10 yıl, emeklilik hakkı kazanılarak: toplam katkı payı ₺360.000,00, hesaplanan devlet katkısı ₺72.000,00. Katılımcı hesabı ₺1.735.286,18, devlet katkısı hesabı ₺347.057,24; devlet katkısının tamamı hak edildiği için brüt toplam ₺2.082.343,41'dir.
- 5 yıl sonunda emeklilik hakkı kazanılmadan ayrılma: toplam katkı payı ₺180.000,00. Devlet katkısı hesabı ₺73.639,38 olsa da sistemde üç ila altı yıl kalındığı için yalnızca %15'i hak edilir; ₺62.593,47 iade edilir ve brüt toplam ₺379.242,80 olur.
Aynı katkı payıyla farklı süreleri ve getiri oranlarını deneyerek hem birikimin hem de devlet katkısı hak edişinin sonuca etkisini görebilirsiniz. Yıllık tabloda süre uzadıkça "o yıl çıkışta tutar" sütunundaki sıçramalar, hak ediş oranının %15, %35 ve %60'a geçtiği yıllara denk gelir.
Hak ediş: devlet katkısının ne kadarı sizin?
Devlet katkısı hesabındaki tutarın (getirisiyle birlikte) tamamı hemen size ait değildir. Devlet Katkısı Yönetmeliği'nin 15. maddesine göre sistemde üç yıldan altı yıla kadar kalırsanız %15'ine, altı yıldan on yıla kadar kalırsanız %35'ine, on yıl ve daha fazla kalırsanız %60'ına hak kazanırsınız. Emeklilik hakkını kullanırsanız veya vefat ya da maluliyet halinde tamamına hak kazanırsınız. Hak kazanılmayan kısım genel bütçeye iade edilir.
Hesaplayıcıda iki çıkış şekli vardır. Emeklilik hakkı kazanılarak seçeneğinde devlet katkısı hesabının tamamı hesaba katılır; emeklilik hakkı kazanılmadan ayrılma seçeneğinde seçtiğiniz süreye göre %0, %15, %35 veya %60 uygulanır. Yıllık tabloda her yıl için "o yıl çıkışta tutar" sütunu, o yıl sonunda ayrılırsanız elinize geçecek brüt tutarı gösterir. Emeklilik hakkının koşulları (yaş ve sistemde kalma süresi) hesaplayıcıda denetlenmez; çıkış şeklini siz seçersiniz.
Bu sayfa gelecekteki birikimi tahmin eder ve vergiyi içermez. Mevcut sözleşmenizden bugün ya da belirli bir ayda ayrılırsanız elinize geçecek net tutarı (hak ediş, emeklilik koşulu ve getiri stopajı dahil) BES iptal ve hak ediş hesaplama sayfasında hesaplayabilirsiniz.
Varsayımlar ve sınırlar
- Getiri varsayımdır. Fon getirileri değişir ve garanti edilmez; geçmiş getiri gelecekteki getiriyi göstermez. Gerçekçi bir senaryo için farklı getiri oranlarını deneyin.
- Katkı payı her ayın sonunda yatırılır ve devlet katkısı aynı ay hesaba eklenir; gerçekte devlet katkısı katkı payından sonra hesaba geçer.
- Yıllık limit her 12 aylık dönemde yeniden başlar ve sabit kabul edilir; kullanılmayan limit sonraki yıla devretmez, ancak limiti aşan katkı payı devreder. Gerçekte limit her yıl asgari ücretle değişir; katkı payınız da yıllar içinde artabilir. Bu etkiler hesaplayıcıda yoktur.
- Fon yönetim gideri, işletme kesintileri, giriş aidatı ve vergi (stopaj) dahil değildir. Sonuç brüt ve nominaldir; enflasyondan arındırılmış değildir. Gerçek değer kaybını görmek için sonucu enflasyonla ayrıca değerlendirin.
Devlet katkısının ayrıntıları
Oran, limit, hak ediş oranları ve örnek hesaplar için BES devlet katkısı hesaplama sayfasına bakabilirsiniz. Aynı katkı payını bileşik faizle karşılaştırmak için bileşik faiz hesaplayıcısını kullanabilirsiniz; bu hesaplayıcı devlet katkısını ve hak edişi içermez.
Bu sayfa yatırım, vergi veya sigorta danışmanlığı değildir. Bir emeklilik şirketi veya fon seçmeden önce sözleşme koşullarını, fon içtüzüğünü ve masrafları inceleyin.
Kaynaklar: Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 31.12.2022, 32060 5. mükerrer) m. 8, 11 ve 15; ÇSGB, 2026 asgari ücret; EY, Sosyal Güvenlikte Gündem Sirküler 2026/3.
