Altın rehberi

Cumhuriyet altınları kaç gram?

Darphane'nin bastığı Cumhuriyet altınları iki gruba ayrılır: ziynet ve sikke. Her grupta çeyreklik, yarımlık, birlik, ikibuçukluk ve beşlik olmak üzere beş çeşit vardır; böylece toplam on farklı çap ve ağırlıkta altın üretilir. Hepsi 22 ayardır. Aşağıdaki tablo Darphane'nin yayımladığı ağırlıkları ve bu ağırlıklardan hesaplanan saf altın miktarını gösterir.

Kaynak: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Sorularla Cumhuriyet Altını (Soru 3 ve 5); 916,6 milyem: Darphane Reşad Altın lansmanı. Saf altın = ağırlık × 916,6 ÷ 1000.

Ziynet ile sikke arasındaki fark

Darphane'ye göre sikke altınların çapı ziynet altınlara göre daha küçük, kalınlığı ve ağırlığı daha fazladır. Örneğin birlik boyda ziynet altın 7,016 gram, sikke altın 7,216 gramdır. Ayar ve kalite iki grupta da aynıdır, bu yüzden aradaki fark yalnızca içerdikleri altın miktarıdır.

Görünüm olarak da ayrılırlar. Sikke altının bir yüzünde "Türkiye Cumhuriyeti" yazısı ve 1923 rakamı, diğer yüzünde Atatürk'ün resmi ve "Hakimiyet Milletindir" ibaresi bulunur; kenar tırtılı düzdür. Ziynet altının bir yüzünde kaligrafik "Türkiye Cumhuriyeti" yazısı ve basım tarihi, diğer yüzünde ortada Atatürk'ün resmi ve yıldız süslemeleri vardır; kenarı eğik tırtıllıdır.

Günlük dilde "çeyrek altın", "yarım altın" ve "tam altın" dendiğinde genellikle ziynet grubu kastedilir. "Ata altını" ya da "Ata lirası" ise Darphane'nin açıklamasına göre 7,216 gramlık birlik sikke altındır. "Cumhuriyet altını" adı ise iki grubu birlikte kapsayan üst addır.

Ayar, milyem ve saf altın

Ayar, altının saflığını 24 üzerinden anlatır; milyem ise aynı saflığı binde olarak ifade eder. Darphane 22 ayarı 916,6 milyem olarak belirtir. Bu, 1 gram Cumhuriyet altınında 0,9166 gram saf altın bulunduğu anlamına gelir. Takı altınlarında yaygın olan 14 ayar 585 milyem, 18 ayar 750 milyem, 22 ayar ise 916 milyemdir. Piyasada "gram altın" olarak satılan 24 ayar ürünler genellikle 995 milyemdir; Darphane de Cumhuriyet altını üretimi için 995/1000 saflıkta 24 ayar standart külçe kabul eder. Ayarlar arasındaki farkı ve 22 ayarın neden bazen 916, bazen 916,6 milyem yazıldığını altın ayar rehberinde bulabilirsiniz.

Gram altın ile Cumhuriyet altınlarını karşılaştırırken ağırlık değil içerdikleri saf altın esas alınır: gram altın 995, çeyrek 916,6 milyemdir. 5, 10 ve 20 gram altının kaç çeyrek ettiğini ayrı rehberlerde hesapladık. Uluslararası fiyatlarda kullanılan onsun gram karşılığı ve günlük kullanımdaki onstan farkı ise ons kaç gram sayfasında.

Bir altının teorik değerini bulmak için önce saf altın miktarı hesaplanır: ağırlık × milyem ÷ 1000. Sonra bu miktar saf altının gram fiyatıyla çarpılır. Kuyumcuda ödenen fiyat buna işçilik, makas (alış-satış farkı) ve vergileri ekler; bu yüzden teorik değer ile satış fiyatı birebir aynı olmaz.

Yeni ve eski tarihli Cumhuriyet altını

Darphane'ye göre yeni ve eski tarihli Cumhuriyet altınlarının ayarı, ağırlığı ve kalitesi aynı standarttadır; aralarında basım tarihi dışında fark yoktur. Ziynet altınlarda tarih takvim yılı başında, sikke altınlarda ise her yıl 29 Ekim'de değişir.

Altın rehberleri ve hesaplayıcılar

• Çeyrek altın kaç gram — Günlük dilde çeyrek denince kastedilen ziynet çeyrek altın 1,754 gram ağırlığında ve 22 ayardır; içinde yaklaşık 1,61 gram saf altın vardır. Sikke çeyrek ise 1,804 gramdır.
• Yarım altın kaç gram — Ziynet yarım altın 3,508 gram ağırlığında ve 22 ayardır; içinde yaklaşık 3,22 gram saf altın vardır. Sikke yarım altın 3,608 gramdır.
• Tam altın kaç gram — Tam altın, Darphane tablosundaki ziynet birlik altındır: 7,016 gram ağırlığında ve 22 ayardır; içinde yaklaşık 6,43 gram saf altın vardır.
• Cumhuriyet altını kaç gram — "Cumhuriyet altını" ziynet ve sikke olmak üzere iki gruptaki on ürünün ortak adıdır. Birlik boyda ziynet 7,016 gram, sikke 7,216 gramdır; hepsi 22 ayardır.
• Ata altını kaç gram — Darphane'ye göre halk arasında Ata lirası denen altın, 7,216 gram ağırlığındaki birlik sikke altındır. 22 ayardır ve içinde yaklaşık 6,61 gram saf altın vardır.
• Reşat altını kaç gram — Darphane'nin ürettiği Reşad (Reşat) birlik altın 7,216 gram ağırlığında ve 22 ayardır; içinde yaklaşık 6,61 gram saf altın vardır. Reşat çeyrek 1,804, yarım 3,608 gramdır.
• Altın ayar rehberi — Ayar saflığı 24 üzerinden, milyem binde olarak anlatır. 14 ayar 585, 18 ayar 750, 22 ayar 916 milyemdir; gram altın olarak satılan 24 ayar altın 995 milyemdir, yani her gramında 0,995 g saf altın vardır.
• 5 gram altın kaç çeyrek — 5 gram 24 ayar gram altın, içerdiği 4,975 gram saf altınla 3,09 ziynet çeyreğe eşittir; değer karşılaştırmasında bu sonuç esas alınır. Yalnızca ağırlığa bakılırsa 2,85 çeyreğe denk gelir.
• 10 gram altın kaç çeyrek — 10 gram 24 ayar altında 9,95 gram saf altın vardır; bu 6,19 ziynet çeyreğin içerdiği altına eşittir. Yalnızca ağırlık karşılaştırılırsa 10 gram 5,70 çeyreğe denk gelir.
• 20 gram altın kaç çeyrek — 20 gram 24 ayar altın, içerdiği 19,9 gram saf altınla 12,38 ziynet çeyreğe eşittir. Ağırlık bazında ise 11,40 çeyrek eder; aradaki fark, çeyreğin 22 ayar, gram altının 995 milyem olmasından gelir.
• Ons kaç gram — Altında kullanılan troy ons 31,1034768 gramdır. Mutfak ve posta tartılarındaki avoirdupois ons ise 28,349523125 gramdır; troy ons ondan 2,75 gram ağırdır.
• Altın hesaplama: çeyrek, yarım, tam, Ata ve ayar altınların saf altın içeriği ve teorik TL karşılığı.
• Bilezik hesaplama: 22, 18 ve 14 ayar bileziklerin gram ağırlığa göre saf altın içeriği.